Atacand 32 mg

• Nadciśnienie tętnicze.
• Leczenie pacjentów z niewydolnością serca i zaburzoną czynnością skurczową lewej komory (frakcja wyrzutowa lewej komory ≤40%) jako leczenie wspomagające w leczeniu inhibitorami konwertazy angiotensyny lub gdy nie są one tolerowane (patrz punkt 5.1).

Preparat Atacand należy stosować raz na dobę, z posiłkiem lub między posiłkami.
Tabletki preparatu Atacand mogą być dzielone na pół.

Dawkowanie w nadciśnieniu tętniczym
Zalecana dawka początkowa i zwykle stosowana dawka podtrzymująca preparatu Atacand wynosi 8 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększyć do 16 mg raz na dobę. Jeśli po czterech tygodniach terapii dawką 16 mg nie uzyskano wystarczającej kontroli ciśnienia, dawkę można zwiększyć do dawki maksymalnej 32 mg. Jeśli po zastosowaniu dawki maksymalnej ciśnienie tętnicze nie jest wystarczająco kontrolowane, należy rozważyć zastosowanie innych metod leczenia.
Dawkę należy ustalać indywidualnie, zależnie od reakcji pacjenta na leczenie. Pełne działanie przeciwnadciśnieniowe uzyskuje się w ciągu 4 tygodni od rozpoczęcia leczenia.

Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności zmiany dawki początkowej u pacjentów w podeszłym wieku.

Pacjenci z hipowolemią
U pacjentów z ryzykiem wystąpienia niedociśnienia tętniczego (np. pacjenci z hipowolemią) należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od dawki 4 mg (patrz punkt 4.4).

Pacjenci z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u pacjentów poddawanych hemodializie, dawka początkowa wynosi 4 mg. Dawkę leczniczą należy dostosować indywidualnie, zależnie od reakcji pacjenta na leczenie. Dane dotyczące stosowania preparatu Atacand u pacjentów z bardzo ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15 ml/min) są ograniczone (patrz punkt 4.4).

Pacjenci z niewydolnością wątroby
U pacjentów z lekką do umiarkowanej niewydolnością wątroby zalecana dawka początkowa wynosi 2 mg raz na dobę. Dawkę leczniczą należy ustalać indywidualnie, zależnie od reakcji pacjenta na leczenie. Brak jest danych dotyczących stosowania preparatu Atacand u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.

Leczenie skojarzone
Włączenie do leczenia leków moczopędnych z grupy tiazydów, takich jak hydrochlorotiazyd, zwiększa działanie hipotensyjne preparatu Atacand.

Pacjenci rasy czarnej
U pacjentów rasy czarnej działanie hipotensyjne kandesartanu jest słabsze niż u pacjentów innych ras. W związku z tym u pacjentów rasy czarnej częściej może być konieczne zwiększenie dawki preparatu Atacand i jednoczesne zastosowanie innych leków (patrz punkt 5.1).

Dawkowanie w niewydolności serca
Zwykle zalecana dawka początkowa preparatu Atacand wynosi 4 mg raz na dobę. Dawkę tę można zwiększyć, przez podwojenie, w odstępach co najmniej 2‑tygodniowych, do największej dawki tolerowanej przez pacjenta (jednak nie większej niż 32 mg raz na dobę), (patrz punkt 4.4).

Szczególne grupy pacjentów
Nie ma konieczności zmiany dawki początkowej u pacjentów w podeszłym wieku lub u pacjentów z hipowolemią, niewydolnością nerek lub łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby.

Leczenie skojarzone
Preparat Atacand może być stosowany jednocześnie z innymi lekami stosowanymi w leczeniu niewydolności serca, w tym z inhibitorami konwertazy angiotensyny, β‑adrenolitykami, lekami moczopędnymi i glikozydami naparstnicy. Możliwe jest również stosowanie kilku z tych leków jednocześnie (patrz punkty 4.4 i 5.1).

Dzieci i młodzież
Brak jest danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania preparatu Atacand u dzieci i młodzieży do 18 lat.

• Nadwrażliwość na kandesartan cyleksetylu lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu Atacand.
• Ciąża i okres karmienia piersią (patrz punkt 4.6).
• Ciężka niewydolność wątroby i (lub) zastój żółci (cholestaza).

Niewydolność nerek
Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron, podczas leczenia preparatem Atacand pacjentów wrażliwych można się spodziewać wystąpienia zmian w czynności nerek.
Podczas stosowania preparatu Atacand u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i z niewydolnością nerek zaleca się okresowe badanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy. Brak jest danych dotyczących stosowania preparatu Atacand u pacjentów z bardzo ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 15 ml/min). W tej grupie pacjentów dawka preparatu Atacand powinna być ustalona pod kontrolą ciśnienia tętniczego.
U pacjentów leczonych z powodu niewydolności serca, zwłaszcza u osób w wieku 75 lat i starszych oraz u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, należy okresowo kontrolować czynność nerek. Monitorowanie stężenia kreatyniny i potasu w surowicy zaleca się również w trakcie zwiększania dawki preparatu Atacand. Badania kliniczne dotyczące niewydolności serca nie obejmowały pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy powyżej 265 μmol/l (3 mg/dl).

Leczenie skojarzone z inhibitorami konwertazy angiotensyny w leczeniu niewydolności serca
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń czynności nerek i hiperkaliemii, może się zwiększać w razie jednoczesnego stosowania kandesartanu i inhibitorów konwertazy angiotensyny (patrz punkt 4.8). Należy regularnie i dokładnie kontrolować stan pacjentów leczonych w ten sposób.

Hemodializa
U pacjentów dializowanych blokada receptorów AT1 może wywołać znaczne zmiany ciśnienia tętniczego. Dzieje się tak, ponieważ u tych pacjentów występuje zmniejszenie objętości osocza i zwiększenie aktywności układu renina‑angiotensyna‑aldosteron. Dlatego u pacjentów dializowanych dawka lecznicza preparatu Atacand powinna być ustalana pod kontrolą ciśnienia tętniczego.

Zwężenie tętnicy nerkowej
U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej nerki, leki wpływające na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron (np. inhibitory konwertazy angiotensyny) mogą powodować zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy. Podobne działanie może wystąpić po zastosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II.

Transplantacja nerki
Nie ma danych dotyczących stosowania preparatu Atacand u pacjentów po transplantacji nerki.

Niedociśnienie tętnicze
W trakcie leczenia preparatem Atacand pacjentów z niewydolnością serca może wystąpić niedociśnienie tętnicze.
Leki wpływające na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron mogą wywoływać istotne klinicznie obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową (np. pacjenci zażywający duże dawki leków moczopędnych). Dlatego przed rozpoczęciem leczenia preparatem Atacand należy wyrównać hipowolemię.

Znieczulenie i zabiegi chirurgiczne
U pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II, w trakcie znieczulenia i (lub) zabiegów chirurgicznych dochodzić może do niedociśnienia tętniczego spowodowanego zahamowaniem układu renina‑angiotensyna‑aldosteron. Bardzo rzadko niedociśnienie tętnicze może być ciężkie i może być konieczne podanie dożylne płynów i (lub) leków zwiększających ciśnienie tętnicze.

Zwężenie zastawki aortalnej i (lub) mitralnej (kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory)
Preparat Atacand, podobnie jak inne leki rozszerzające naczynia, należy stosować ostrożnie u pacjentów z hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej albo kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory.

Hiperaldosteronizm pierwotny
Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym zazwyczaj nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez zahamowanie układu renina‑angiotensyna‑aldosteron, dlatego nie zaleca się stosowania preparatu Atacand u tych pacjentów.

Hiperkaliemia
Na podstawie doświadczenia klinicznego z jednoczesnym stosowaniem leków wpływających na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron i leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu, zamienników soli kuchennej zawierających potas lub innych leków zwiększających stężenie potasu (np. heparyna) stwierdzono, że u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym może wystąpić zwiększenie stężenia potasu w surowicy.
U pacjentów z niewydolnością serca leczonych preparatem Atacand może wystąpić hiperkaliemia, dlatego u tych pacjentów należy okresowo kontrolować stężenie potasu w surowicy, zwłaszcza jeśli jednocześnie pacjent zażywa leki z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny lub leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton).

Ogólne
U pacjentów, u których napięcie naczyń oraz czynność nerek w znacznym stopniu zależą od aktywności układu renina‑angiotensyna‑aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub z chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie preparatami wpływającymi na ten układ może prowadzić do wystąpienia nagłego obniżenia ciśnienia, azotemii, skąpomoczu lub rzadziej, ostrej niewydolności nerek. Nie można wykluczyć możliwości wystąpienia podobnych działań podczas stosowania leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II. Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego w trakcie stosowania leków przeciwnadciśnieniowych u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub objawami niedokrwienia mózgu może spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.
Preparat Atacand nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy‑galaktozy.

Nie zaobserwowano istotnych klinicznie interakcji preparatu Atacand.
Badania farmakokinetyczne były prowadzone z następującymi substancjami: hydrochlorotiazyd, warfaryna, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol, lewonorgestrel), glibenklamid, nifedypina i enalapryl.
Kandesartan jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie (CYP 2C9). Przeprowadzone badania interakcji nie wykazały wpływu kandesartanu na aktywność izoenzymów CYP 2C9 i CYP 3A4, natomiast wpływ na inne izoenzymy układu enzymatycznego cytochromu P 450 nie jest obecnie znany.
Inne leki o właściwościach przeciwnadciśnieniowych mogą zwiększać działanie przeciwnadciśnieniowe kandesartanu, niezależnie od wskazań, z których zostały zastosowane.
Na podstawie doświadczenia klinicznego, z jednoczesnym stosowaniem leków wpływających na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron i leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu, zamienników soli kuchennej zawierających potas lub innych leków zwiększających stężenie potasu (np. heparyna) stwierdzono, że może wystąpić zwiększenie stężenia potasu w surowicy.
Przemijające zwiększenie stężenia litu w surowicy i wystąpienie objawów toksyczności obserwowano podczas jednoczesnego stosowania preparatów litu i inhibitorów konwertazy angiotensyny. Podobne działanie może wystąpić podczas jednoczesnego stosowania leków z grupy antagonistów receptora dla angiotensyny II. Zaleca się okresowe kontrolowanie stężenia litu w surowicy w razie jednoczesnego leczenia preparatem Atacand i preparatami zawierającymi związki litu.
Działanie hipotensyjne kandesartanu, tak jak innych leków przeciwnadciśnieniowych, może zostać zmniejszone przez niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. indometacynę.
Pokarm nie wpływa na biodostępność kandesartanu.

Ciąża
Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Atacand u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Dostępne dane nie są wystarczające, aby ocenić wpływ preparatu Atacand na rozwój płodu w pierwszym trymestrze ciąży. U ludzi perfuzja nerek płodu, zależna od rozwoju układu renina-angiotensyna-aldosteron, rozpoczyna się w drugim trymestrze ciąży. Z tego powodu ryzyko dla płodu zwiększa się podczas zażywania preparatu Atacand w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Leki stosowane w drugim i trzecim trymestrze ciąży, bezpośrednio wpływające na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron, mogą powodować uszkodzenia płodu i noworodka (niedociśnienie tętnicze, zaburzenia czynności nerek, skąpomocz i (lub) bezmocz, małowodzie, niedorozwój czaszki, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego) lub zgon. Opisywano także przypadki niedorozwoju płuc, nieprawidłowości w rozwoju twarzy, przykurcze kończyn.
Badania prowadzone na zwierzętach wykazały, że kandesartan powoduje uszkodzenia nerek w późnym okresie płodowym i noworodkowym. Mechanizm działania jest prawdopodobnie związany z wpływem na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron.
Preparatu Atacand nie należy stosować u kobiet w ciąży. Jeżeli w trakcie leczenia zostanie stwierdzona ciąża, należy przerwać stosowanie preparatu Atacand (patrz punkt 4.3).

Okres karmienia piersią
Nie wiadomo, czy kandesartan przenika do mleka matki. Kandesartan przenika do mleka karmiących samic szczurów. Nie należy stosować preparatu Atacand w okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u dziecka (patrz punkt 4.3).

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu preparatu Atacand na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu. Na podstawie właściwości farmakodynamicznych preparatu Atacand jest mało prawdopodobne, aby wpływał on na sprawność psychofizyczną kierowców i operatorów maszyn. Należy jednak zachować ostrożność w trakcie leczenia ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy i zmęczenie.

Leczenie nadciśnienia tętniczego
Badania kliniczne preparatu Atacand wykazały, że działania niepożądane były łagodne i przemijające. Profil działań niepożądanych był podobny jak w przypadku placebo. Na występowanie działań niepożądanych nie ma wpływu dawka leku i wiek pacjenta. Odsetek pacjentów, którzy musieli przerwać leczenie z powodu działań niepożądanych w grupie leczonej kandesartanem cyleksetylu i w grupie zażywającej placebo, był podobny i wynosił odpowiednio 3,1 i 3,2%.

Działania niepożądane występujące często (>1/100 pacjentów), obserwowane w trakcie badań klinicznych i występujące co najmniej o 1% częściej niż po zażyciu placebo
Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, bóle głowy.
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: zakażenia układu oddechowego.

Wyniki badań laboratoryjnych
Nie stwierdzono istotnych klinicznie zmian w wynikach podstawowych badań laboratoryjnych u pacjentów leczonych preparatem Atacand. Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących układ renina‑angiotensyna‑aldosteron, w trakcie leczenia preparatem Atacand obserwowano nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny. Obserwowano zwiększenie stężenia kreatyniny, mocznika lub potasu oraz zmniejszenie stężenia sodu. Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej obserwowano nieco częściej w grupie leczonej preparatem Atacand (1,3%) niż w grupie zażywającej placebo (0,5%). U pacjentów leczonych preparatem Atacand zwykle nie ma konieczności wykonywania rutynowo badań laboratoryjnych. Jednakże u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek zaleca się okresowe badanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.

Leczenie niewydolności serca
Rodzaj działań niepożądanych preparatu Atacand stosowanego w leczeniu niewydolności serca wynikał z właściwości farmakologicznych leku i stanu zdrowia pacjentów.
W badaniu klinicznym CHARM, w którym porównywano działanie preparatu Atacand w dawkach do 32 mg (n = 3803) z działaniem placebo (n = 3796), u 21,0% pacjentów otrzymujących kandesartan cyleksetylu i 16,1% pacjentów otrzymujących placebo przerwano leczenie z powodu wystąpienia działań niepożądanych.

Działania niepożądane występujące często (≥1/100, <1/10):
Zaburzenia naczyniowe: niedociśnienie tętnicze.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperkaliemia.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zaburzenie czynności nerek.
Wyniki badań laboratoryjnych: zwiększenie stężenia kreatyniny, mocznika i potasu.
Należy okresowo kontrolować stężenie kreatyniny i potasu w surowicy (patrz punkt 4.4).

Działania niepożądane występujące bardzo rzadko (<1/10 000), obserwowane po wprowadzeniu preparatu do obrotu:
Zaburzenia krwi i układu chłonnego: leukopenia, neutropenia, agranulocytoza.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperkaliemia, hiponatremia.
Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, bóle głowy.
Zaburzenia żołądka i jelit: nudności.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenie czynności wątroby lub zapalenie wątroby.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, świąd.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: bóle pleców, bóle stawów, bóle mięśni.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zaburzenie czynności nerek, w tym niewydolność nerek u pacjentów wrażliwych (patrz punkt 4.4).

Objawy
Na podstawie danych farmakologicznych można wnioskować, że główne objawy przedawkowania to niedociśnienie tętnicze i zawroty głowy. Odnotowano pojedyncze przypadki przedawkowania kandesartanu cyleksetylu (do 672 mg), w których powrót pacjentów do zdrowia przebiegał bez powikłań.

Postępowanie po przedawkowaniu
W razie wystąpienia objawów niedociśnienia tętniczego należy wdrożyć leczenie objawowe oraz kontrolować podstawowe czynności życiowe. Pacjenta należy ułożyć na plecach, z nogami uniesionymi. Jeśli to nie wystarczy, należy zwiększyć objętość osocza, podając np. 0,9% roztwór NaCl we wlewie. Jeśli postępowanie to nie będzie skuteczne, można podać leki sympatykomimetyczne.
Kandesartan nie jest usuwany przez hemodializę.