Dalacin C 75 mg

Grupa farmakoterapeutyczna: kod ATC J01FF01.

Klindamycyna jest półsyntetyczną pochodną linkomycyny. Należy do grupy linkozamidów, które są pochodnymi piranozydu i nie są podobne do innych znanych obecnie antybiotyków. Klindamycyna działa przede wszystkim bakteriostatycznie, a także bakteriobójczo w stopniu zależnym od stężenia w miejscu zakażenia i od wrażliwości drobnoustrojów.

Klindamycyna działa in vitro na następujące drobnoustroje:

1. Ziarenkowce tlenowe Gram-dodatnie:

• Staphylococcus aureus,
• Staphylococcus epidermidis (szczepy wytwarzające penicylinazę i szczepy nie wytwarzające penicylinazy). W warunkach badania in vitro niektóre szczepy pierwotnie oporne na erytromycynę szybko nabywają oporność na klindamycynę.
• Streptococcus spp. (zwłaszcza Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes grupa A),

2. Pałeczki beztlenowe Gram-ujemne:

• Bacteroides spp. włącznie z Bacteroides melaninogenicus oraz Bacteroides fragilis,
• Fusobacterium spp.

3. Pałeczki beztlenowe Gram-dodatnie, niezarodnikujące:

• Propionibacterium spp.,
• Eubacterium spp.,
• Actinomyces spp.

4. Ziarenkowce beztlenowe i mikroaerofilne Gram-dodatnie:

• Peptococcus spp.
• Peptostreptococcus spp.
• paciorkowce mikroaerofilne,
• laseczki rodzaju Clostridium są bardziej oporne na klindamycynę niż większość innych bakterii beztlenowych. Większość szczepów Clostridium perfringens jest wrażliwa, ale inne gatunki, np. Clostridium sporogenes i Clostridium tertium są często oporne na klindamycynę; należy wykonać oznaczenie wrażliwości na antybiotyki.

5. Inne drobnoustroje

• Mobiluncus spp.,
• Gardnerella vaginalis,
• Mycoplasma hominis

Następujące drobnoustroje są zwykle oporne na klindamycynę:

• Enterococcus spp.
• pałeczki tlenowe Gram-ujemne,
• rodzaj Nocardia,
• Neisseria meningitidis,
• metycylinooporne szczepy Staphylococcus aureus i szczepy Haemophilus influenzae (w zależności od tego, z jakich ośrodków pochodzą dane).

Klindamycyna działa antagonistycznie w stosunku do erytromycyny i innych antybiotyków makrolidowych. Bakterie oporne na klindamycynę nie wykazują oporności krzyżowej na penicyliny.

Drobnoustroje oporne na linkomycynę są również oporne na klindamycynę (całkowita oporność krzyżowa), a drobnoustroje oporne na erytromycynę są częściowo oporne na klindamycynę (częściowa oporność krzyżowa).

Toksykologia

Toksyczność ostra
W przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt badaniach toksyczności ostrej klindamycyny i jej soli stwierdzono, że LD₅₀ dla tego leku zawiera się w przedziale od 1800 do 2620 mg/kg mc. po podaniu per os oraz od 245 do 820 mg/kg mc. po podaniu dożylnym. W tych badaniach stwierdzano u zwierząt wyraźnie obniżoną aktywność i drgawki.

Toksyczność przewlekła
U szczurów i psów, które otrzymywały codziennie przez okres maksymalnie jednego roku chlorowodorek klindamycyny per os, maksymalna tolerowana dawka dobowa zawierała się w przedziale od 300 mg do 600 mg/kg mc. U psów po codziennej dawce 300 mg/kg mc. stwierdzono podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy, przy czym inne parametry kliniczno-biochemiczne pozostawały bez zmian. Po codziennej dawce 600 mg/kg mc. dochodziło u psów do zmian w obrębie błony śluzowej żołądka oraz pęcherzyka żółciowego.

Potencjał mutagenny i kancerogenny
Badania in vitro i in vivo nad mutagennością klindamycyny nie wskazywały na to, aby lek ten wykazywał potencjał mutagenny. Nie przeprowadzono długotrwałych badań na zwierzętach dotyczących kancerogennego oddziaływania preparatu.

Toksyczne oddziaływanie na zdolność do rozrodu
Badania z klindamycyna na szczurach i myszach nie wskazywały na to, aby lek ten powodował zaburzenia płodności lub miał właściwości embriofetotoksyczne. Nie wykazano zwiększonej częstości występowania wad wrodzonych w badaniu przeprowadzonym na noworodkach szczurzych, których matki były narażone na działanie leku w pierwszym trymestrze ciąży.

Klindamycyna jest wykrywana we krwi pępowinowej w stężeniu wynoszącym około 50% stężenia w surowicy krwi matki. Pozwala to przypuszczać, że lek może osiągać stężenie terapeutyczne w organizmie płodu. Stwierdzono, że preparat jest wydzielany z mlekiem matki: jego stężenie w mleku wynosi do 4 μg/ml podczas podawania w maksymalnej dawce 600 mg oraz do 2 μg/ml po podaniu w dawce 300 mg. Z wyjątkiem pojedynczego doniesienia nie zaobserwowano do tej pory działań niepożądanych leku u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące preparat.

Stosowane pochodne klindamycyny różnią się tylko do momentu wchłonięcia i rozszczepienia estru. Później klindamycyna występuje w organizmie w postaci zasady (postać czynna). Estry należy uważać za prekursory czynnej postaci leku (pro-lek).

Po podaniu doustnym chlorowodorek klindamycyny jest szybko i prawie całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego. Jednocześnie spożyty pokarm nieznacznie wydłuża okres wchłaniania. Po podaniu na czczo lek osiąga maksymalne stężenie w surowicy po ok. 45 - 60 minutach, a gdy podaje się go po posiłku - po ok. 2 godzinach. Maksymalne stężenie w surowicy po jednorazowym podaniu 150 mg i 300 mg klindamycyny wynosi odpowiednio od 1,9 μg do 3,9 μg/ml (po posiłku) i od 2,8 μg do 3,4 μg/ml (na czczo).

Stopień wiązania się klindamycyny z białkami osocza zależy od stężenia leku. W zakresie stężeń terapeutycznych wynosi od 80% do 94%.
Klindamycyna cechuje się dobrą przenikalnością do tkanek, przenika przez łożysko i jest wydzielana do mleka matki. Dyfuzja do przestrzeni płynowych, nawet w stanie zapalnym opon mózgowo-rdzeniowych, jest niewystarczająca. Lek osiąga wysokie stężenie w tkance kostnej.
Klindamycyna jest wydalana przede wszystkim z żółcią, po przejściu przez wątrobę. Niektóre metabolity są aktywne mikrobiologicznie. Leki indukujące enzymy wątrobowe skracają średni okres działania klindamycyny w organizmie.

Klindamycyna jest wydalana w około 2/3 z kałem i w 1/3 z moczem.

Okres półtrwania leku w osoczu wynosi około 3 godzin u dorosłych i około 2 godzin u dzieci. W przypadku zaburzenia czynności nerek oraz średniego do ciężkiego stopnia niewydolności wątroby, dochodzi do wydłużenia tego okresu.

Klindamycyna nie ulega usunięciu z organizmu podczas hemodializy.