18-ty Kongres EAHP, Paryż, 13 – 15 marca 2013 r.

maj 2013

18-ty Kongres Europejskiego Stowarzyszenia Farmaceutów Szpitalnych (EAHP) „Poprawa wyników leczenia: wspólna odpowiedzialność”,Paryż, 13 – 15 marca 2013 r.

„Poprawa wyników leczenia : wspólna odpowiedzialność” – pod tym hasłem toczyły się w tym roku obrady 18-tego Kongresu Europejskiego Stowarzyszenia Farmaceutów Szpitalnych (EAHP). Farmaceuci szpitalni z kilkudziesięciu krajów świata spotkali się na wspólnych wykładach i warsztatach w Pałacu Kongresowym w Paryżu, aby zastanawiać się nad przyszłością zawodu i nowymi trendami w farmacji szpitalnej. Trendy te wyraźnie zmierzają w kierunku coraz większego współdziałania farmaceuty z innymi specjalistami ochrony zdrowia na rzecz poprawy opieki nad pacjentem hospitalizowanym.

Ideę Kongresu bardzo dobrze przedstawił na jego otwarciu dr Roberto Frontini – Prezes Europejskiego Stowarzyszenia Farmaceutów Szpitalnych. Powiedział on : „Farmaceuci szpitalni są jednym z ważnych ogniw optymalizacji farmakoterapii u pacjentów hospitalizowanych, ale ich odpowiedzialność nie kończy się w chwili wyjścia pacjenta ze szpitala. Kluczowa staje się także współpraca farmaceutów szpitalnych z lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej, dlatego, że bo to właśnie na styku szpital – podstawowa opieka zdrowotna mamy do czynienia z  obszarem podatnym na błędy. Myślę, że tematyka naszego Kongresu pozwoli lepiej zrozumieć to zagadnienie, a tym samym pomoże farmaceutom znaleźć wspólny język z innymi specjalistami opieki zdrowotnej. Wszystko po to, aby farmakoterapia pacjenta była skuteczna i bezpieczna, a wyniki leczenia coraz lepsze”.

Wśród licznych znakomitych gości tegorocznego Kongresu znalazła się m/in. dr Marianne Ivey - była Prezes Amerykańskiego Towarzystwa Farmaceutów Szpitalnych (ASHSP) oraz wykładowca Farmacji Praktycznej na Uniwersytecie w Cincinatti w Stanach Zjednoczonych, której wystąpienie było prezentowane w poprzednim numerze „Farmakoekonomiki szpitalnej”. Przypomnę tylko, że dr Ivey mówiła o potrzebie przeformułowania roli farmaceuty. Przeformułowanie powinno polegać przede wszystkim na tym, aby farmaceuta „wychodził” do innych specjalistów i bardziej aktywnie wspierał pacjenta w prawidłowym stosowaniu leków. Jeżeli farmaceuci tego nie zrozumieją i nie postarają się podążąć za zachodzącymi zmianami, to być może ich miejsce zapełnią inni specjaliści. Kto? Lekarze, pielęgniarki, a może ktoś zupełnie inny? Dlatego, aby na to nie pozwolić musimy jako środowisko znaleźć  nasze miejsce wśród lekarzy i pielęgniarek, a także pacjentów, niosąc pomoc w rozwiązywaniu problemów lekowych i prowadzeniu bezpiecznej farmakoterapii.   Powyższe wystąpienie zawierało w sobie kluczowe elementy poruszane później przez innych wykładowców na innych sesjach. Program wystąpień był bardzo bogaty i różnorodny. Nie sposób przytoczyć w krótkim sprawozdaniu wszystkich ciekawych wykładów, dlatego też skupię się na kilku wybranych wystąpieniach, które przykuły moją uwagę.  

Bardzo dużym zainteresowaniem cieszył się  wykład dr Fiony Reynolds, lekarki ze szpitala pediatrycznego w Wielkiej Brytanii, która w swoim wystąpieniu przedstawiła codzienną aktywność wielodyscyplinarnego zespołu na oddziale intensywnej opieki medycznej. Dr Reynolds rozpoczynając swoje przemówienie stwierdziła, że nie wyobraża sobie pracy, w której nie ma obok siebie różnych specjalistów tj. farmaceuci, pielęgniarki, rehabilitanci, psychologowie, diagności laboratoryjni. W swoim wystąpieniu podkreślała wielokrotnie, że w obecnych czasach, gdy technologie medyczne poszły tak bardzo do przodu, gdy diagnostyka jest tak rozwinięta, a leków coraz więcej, trudno jest być alfą i omegą, i znać odpowiedź na każde pytanie. Dlatego tak ważne jest w dzisiejszych czasach budowanie wielospecjalistycznych zespołów, które mając różne kompetencje potrafią zapewnić pacjentowi jak najlepszą opiekę i leczenie. Dr Reynolds mówiła m.in. o takich ważnych elementach pracy w zespole jak odpowiednia komunikacja, określenie roli każdego ze specjalistów oraz wzajemne zaufanie i szacunek. „Bez tych kluczowych elementów współdziałanie tak różnych osób nie byłoby możliwe” – powtarzała dr Reynolds. Koncepcja pracy w interdyscyplinarnym zespole jest koncepcją stosunkowo nową, która przyszła do Europy ze Stanów Zjednoczonych i jest wdrażana dopiero w niektórych krajach europejskich. Koncepcja ta wzbudza wiele nadziei jeżeli chodzi o nowe podejście do pacjenta i poprawę wyników leczenia. Takie podejście jest również szansą na nowe usytuowanie farmaceuty w strukturze szpitala jako pełnoprawnego członka zespołu medycznego.

Kolejne wystąpienia zaproszonych gości koncentrowały się także w przeważającej części na współdziałaniu farmaceuty z innym specjalistami opieki zdrowotnej. O tym był np. wykład na seminarium pt. „Interdyscyplinarne podejście do odżywiania”. Prof. Jean-Claude Desport oraz dr Jann Arends, przedstawili rolę farmaceuty w zespole ds. żywienia jako osoby, która zna się  na aspektach klinicznych żywienia szpitalnego i  wnosi swoją wiedzę oraz doświadczenie bezpośrednio do opieki nad konkretnym pacjentem. W zespołach żywieniowych farmaceuta jest szczególnie ceniony za ocenę interakcji leki – pożywienie, ale także za wiedzę dotyczącą opcji terapeutycznych jeżeli chodzi o poprawę apetytu chorych oraz anabolizm w żywieniu pozajelitowym, dojelitowym oraz przez sondę.

Innym bardzo ciekawym seminarium było seminarium poświęcone etyce i ryzyku w profilaktyce antybiotykowej. Prelegent prof. Uga Dumpis przedstawiła dane dotyczące antybiotykooporności na świecie i w Europie oraz podzieliła się ze słuchaczami dylematami etycznymi jakie pociąga za sobą z jednej strony rosnąca oporność drobnoustrojów na antybiotyki i ograniczanie ich stosowania na oddziałach, a z drugiej kształtowanie polityki szpitali co do stosowania profilaktyki antybiotykowej.

Kolejnym ciekawym wykładem była prezentacja zrobiona przez dr Catherine Duggan i Stephena Tomlina pt.”Czy europejskie standardy farmacji szpitalnej rzeczywiście istnieją? Praktyczny przykład z dziedziny pediatrii”. Prelegenci w swoich wystąpieniach zastanawiali się nad znaczeniem zawodu farmaceuty szpitalnego w różnych krajach europejskich. W jaki sposób pracują? Jakie mają wykształcenie? Czy przyjęte przez FIP i WHO standardy są faktycznie stosowane w praktyce? Jak te standardy sprawdzają się w przypadku specyficznej aktywności farmaceutów jaką jest  np. specjalizacja w zakresie żywienia dzieci na oddziałach pediatrycznych (specialist pharmacy nutrition).

Innym zagadnieniem jakie było poruszane podczas trzech dni obrad były także tematy związane z poprawą przepisywania leków i przesyłania zleceń do apteki szpitalnej. Na jednym z seminariów poświęconych tej tematyce prof. Derek Stewart oraz Karina Reimer Hansen dyskutowali o prawie do przepisywania leków przez farmaceutów i pielęgniarki oraz o ciągłym rozszerzaniu tej aktywności w kierunku innych zawodów medycznych.

Kolejne z bardzo ciekawych seminariów dotyczyło nowej dyrektywy nt. pharmacovigilance oraz implementacji przewodnika dobrej praktyki bezpieczeństwa terapii (good vigilance practice). Temat ten przedstawiła Florence Vandeveldeoraz prof. Kees van Grootheest. Prelegenci mówili również o wpływie nowej dyrektywy na pracę farmaceutów szpitalnych.

Oprócz ww. wykładów i seminariów było jeszcze dużo ciekawych warsztatów praktycznych oraz sesji satelitarnych przygotowanych przez przedstawicieli przemysłu farmaceutycznego. Autorka niniejszego sprawozdania miała zaszczyt być wykładowcą na sesji poświęconej nowym trendom w komunikacji, na której wspólnie z dr Nicolas Janus’em z Paryża przedstawiła zmianę sposobu komunikacji między pacjentami, a specjalistami ochrony zdrowia przy użyciu nowych technologii. Sesji nt. komunikacji przewodniczyła mgr farm. Beata Horoszko – członek Komitetu Naukowego EAHP, która jako farmaceuta szpitalny reprezentuje Polskę w strukturach EAHP.

Kolejny kongres EAHP w 2014 roku odbędzie się w Barcelonie. Zapowiada się także bardzo ciekawie. Mamy nadzieję, że CIL także będzie tam obecny.          

mgr farm. Ewa Zygadło
Centrum Informacji o Leku

Artykuł opublikowany w "Farmakonomice szpitalnej". 2013

Kategoria: