Biuletyn o Lekach i Terapiach nr 7

W biuletynie:

  1. Od Redakcji
  2. Bezpieczeństwo leków
  3. Znacząca liczba hospitalizacji z powodu działań niepożądanych u starszych osób w Stanach Zjednoczonych
  4. Konferencje

1. Od Redakcji

Szanowni Państwo, Drogie Koleżanki i Koledzy,

w niniejszym wydaniu Biuletynu o Lekach i Terapiach poruszamy problem stosowania leków u osób starszych. Do podjęcia tego tematu zainspirowała nas II Konferencja Ogólnopolskiej Sekcji Naukowej Informacji o Leku (OSNIL) Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, która odbędzie się w przyszłym tygodniu w Warszawie. Tematem tej konferencji będą zagadnienia związane właśnie ze stosowaniem leków u seniorów.

Dlaczego taki temat? Osoby starsze należą do szczególnej grupy pacjentów. Często cierpią równocześnie na wiele schorzeń i przyjmują mnóstwo leków. Są więc grupą, u której ze szczególną ostrożnością należy stosować leki.

Wiele prowadzonych badań i ankiet dotyczących praktyki stosowania leków u osób starszych pokazuje, że nadal jest dużo do zrobienia w tej kwestii, nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach UE.

Tematykę tę poruszano także na ostatnim kongresie Francuskiego Towarzystwa Farmacji Klinicznej w Bordeaux w b.r. Można wspomnieć chociażby o ciekawych projektach dotyczących poprawy praktyki stosowania leków na oddziałach geriatrycznych. Farmaceuci szpitalni wspólnie z lekarzami geriatrami w różnych szpitalach pracowali nad wieloma ciekawymi zagadnieniami tj. politerapia, stosowanie różnych postaci leków, optymalizacja farmakoterapii. Ogólnie rzecz biorąc zastanawiano się, co zrobić aby poprawić praktyki związane ze stosowaniem leków u osób starszych.

Wspólne projekty prowadzone przez farmaceutów i lekarzy przyczyniły się do wielu modyfikacji m.in. do odstawienia leków, które nie były niezbędne w prowadzonej terapii, zamiany postaci leków na takie, które są lepiej przyswajalne przez starszych pacjentów, zwracania większej uwagi na choroby nerek i wątroby, na wiek i wagę pacjenta oraz możliwe interakcje leków i nasilone działania niepożądane. Okazało się, że w wyniku połączenia wiedzy i doświadczenia farmaceutów szpitalnych i lekarzy geriatrów powstały praktyczne wytyczne poprawiające znacząco stosowanie leków u osób starszych, a co za tym idzie zmniejszenie niekorzystnych działań leków i poprawę zdrowia i komfortu życia pacjentów.

Piszemy o tym dlatego, że wierzymy mocno, iż wspólne działania lekarza i farmaceuty przynoszą konkretne efekty w poprawie zdrowia pacjentów, generują także długofalowe oszczędności związane z mniejszą liczbą stosowanych leków i zmniejszeniem niekorzystnych działań leków i dodatkowych hospitalizacji.

O tych właśnie problemach i ich rozwiązywaniu można będzie podyskutować na konferencji PTFarmu, na którą wszystkich Państwa serdecznie zapraszamy. Mamy nadzieję, że głos lekarza i farmaceuty – wybitnych specjalistów w zakresie farmakoterapii osób starszych da nam okazję do wzbogacenia naszej wiedzy nt. stosowania leków u tej grupy chorych, a także pokaże nam jak ważne jest współdziałanie tych dwóch zawodów dla dobra pacjenta.

Serdecznie zapraszamy na konferencję.
Więcej na ten temat na naszych stronach

Z pozdrowieniami
mgr farm. Ewa Zygadło
mgr farm. Paweł Kozaczuk

2.   Bezpieczeństwo leków

a. Ezetimib może powodować rozwój miażdżycy

Ezetimib może paradoksalnie powodować rozwój miażdżycy – jak wykazano w analizie retrospektywnej badania ARBITER 6-HALTS. Badanie to oceniało wpływ ezetimibu i niacyny na kompleks błony środkowej i wewnętrznej ściany tętnicy szyjnej w odcinku wewnątrzczaszkowym u pacjentów z chorobą naczyń wieńcowych lub z wysokim ryzykiem jej wystąpienia, którzy przyjmowali statynę.  Wiecej>>

Charakterystyka Produktu Leczniczego  Ezetrol
Wskazania do stosowania:
Hipercholesterolemia pierwotna
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
Homozygotyczna sitosterolemia (Phytosterolemia)
Lek refundowany: nazwa handlowa Ezetrol

b. Leki przeciwdepresyjne – zwiększone ryzyko zatrzymania akcji serca/krążenia

Wyniki duńskiego badania pokazują, że niektóre leki trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zatrzymania akcji serca. Ryzyko to nie dotyczyło leków z innych grup terapeutycznych. Spośród 19110 pacjentów, którzy doświadczyli zatrzymania akcji serca w okresie od 2001 do 2007 r., 2913 osób było leczonych lekami przeciwdepresyjnymi, kiedy wystąpiło zatrzymanie krążenia. Więcej>>

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – np. Amitriptyline
Charakterystyka Produktu Leczniczego  Amitryptilinum VP
Lek refundowany: nazwa handlowa Amitryptilinum VP
Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – np. Citalopram
Charakterystyka Produktu Leczniczego Citalopram Vitabalans
Lek nie objęty refundacją

c. Hepatotoksyczność częściej po atorwastatynie niż po simwastatynie

Atorwastatyna może częściej powodować uszkodzenie wątroby niż simwastatyna, twierdzą  badacze z Wielkiej Brytanii. Zwiększone ryzyko występowało najczęściej przy stosowaniu wysokich dawek atorwastatyny (40-80 mg na dobę), chociaż liczba zdarzeń niepożądanych w analizie była niewielka. Dane wskazują, że 71 pacjentów (0,09%) przyjmujących atorwastatynę doświadczyło uszkodzenia wątroby, w porównaniu do 101 pacjentów (0,06%) przyjmujących simwastatynę. Więcej>>

Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Pfizer
Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvastatin Teva
Wskazania do stosowania:
Hipercholesterolemia
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
Leki refundowane – substancja czynna: Atorvastatinum
Lek refundowany – substancja czynna: Simvastatinum

3. Znacząca liczba hospitalizacji z powodu działań niepożądanych u starszych osób w Stanach Zjednoczonych

W badaniu opublikowanym w The New England Journal of Medicine (NEJM) ocenia się, że każdego roku 99 628 starszych osób w USA przyjmowanych jest do szpitali z powodu działań niepożądanych. Autorzy badania wykorzystali dane z baz danych płatnika świadczeń i elektronicznego systemu nadzoru nad działaniami niepożądanymi i powikłaniami. Analizowano dane z izby przyjęć i następujących po nich hospitalizacji. Dane te zebrano z 58 ośrodków leczących dorosłych.  Analiza wykazała, że w grupie osób powyżej 65 lat wystąpiło 265 802 wizyt na izbie przyjęć z powodu działań niepożądanych.
Więcej>>

4. Konferencje

Zapraszamy na konferencję naukowo-szkoleniową „Stosowanie leków u osób starszych”, Warszawa – 4 grudnia 2012r.
Zarząd Ogólnopolskiej Sekcji Naukowej Informacji o Leku (OSNIL) serdecznie zaprasza na II Ogólnopolską Konferencję OSNIL, która odbędzie się w dniu 4 grudnia 2012r. w siedzibie PTFarmu na ul. Długiej 16 w Warszawie. Tematem konferencji będą praktyczne aspekty stosowania leków w terapii osób starszych. Udział w konferencji jest bezpłatny.
Więcej>>

Konferencja  „Sytuacje ryzykowne w zawodach medycznych i prawne możliwości ich rozwiązywania”
W dniu 23 listopada 2012r. odbyła się we Wrocławiu XIV Ogólnopolska Konferencja Naukowo – Szkoleniowa zorganizowana przez Komisję Etyki Dolnośląskiej Rady Lekarskiej oraz Okręgową Izbę Radców Prawnych pt. „Sytuacje ryzykowne w zawodach medycznych i prawne możliwości ich rozwiązywania, część II”. Ponad 300 uczestników konferencji usłyszało m.in. o odpowiedzialności zawodowej lekarzy, zagrożeniach wynikających z błędnego prowadzenia dokumentacji medycznej oraz ochronie dóbr osobistych pacjenta w procesie leczenia.
Więcej>>