Jak zwiększyć bezpieczeństwo leczenia

Jak zwiększyć bezpieczeństwo leczenia?

Czynniki zwiększające ryzyko występowania działań niepożądanych

  1. Polipragmazja (nie należy mylić z polifarmakoterapią)
  2. Leczenie pacjenta przez kilku lekarzy nie konsultujących wzajemnie prowadzonej farmakoterapii
  3. Brak akceptowanych standardów w farmakoterapii
  4. Brak merytorycznego nadzoru nad farmakoterapią - możliwości powielania błędów
  5. Zjawisko samoleczenia
  6. Lekceważenie przeciwwskazań i ograniczeń do stosowania leku

Czynniki zwiększające ryzyko występowania działań niepożądanych w farmakoterapii.


  1. Lekceważenie ograniczeń i przeciwwskazań do stosowania leku
  2. Stosowanie leków off-label bez uzasadnienia
  3. Wywiad z pacjentem nie uwzględniający wcześniejszych niepożądanych działań leków
  4. Zjawisko leczenia leku lekiem – kaskada przepisywania leków

Na których pacjentów należy zwrócić szczególną uwagę w aspekcie prewencji NDL


  1. Niemowlęta i dzieci – ograniczenia wiekowe do stosowania leków
  2. Pacjenci stosujący leki o wysokim ryzyku toksyczności narządowej
  3. Pacjenci stosujący politerapię – niekorzystne interakcje leków
  4. Pacjenci w podeszłym wieku (politerapia, zaburzenia percepcji zaleceń lekarskich, zaburzenia pamięci, wzrost ryzyka zespołów z odstawienia)
  5. Pacjenci, u których w przeszłości występowały działania niepożądane
  6. Pacjenci podatni na efekt nocebo
Ignorowanie przeciwwskazań i ograniczeń do stosowania leków jako czynnika ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
Lek Ograniczenia Przeciwskazania Możliwe działania niepożądane
Aspiryna 12-16 r.ż. (UK) Zespół Reye’a
Diphergan 2 r.ż. Nie stosować w kaszlu i zakażeniach dróg oddechowych Zaburzenia ze strony OUN, istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy podaniem leku a zespołem nagłej śmierci niemowląt.
Metamizol (Pyralgin) Brak badań bezpieczeństwa stosowania leku u dzieci Ryzyko agranulocytozy
Thiocodin 12 r.ż. Bóle, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, depresja ośrodka oddechowego
Sulfarinol (krople do nosa) 12 r.ż. Reakcje alergiczne, obrzęk naczyniowo ruchowy, Zespół Stevens’a – Johnsona
Detreomycyna miejscowo 11 r.ż. Ryzyko agranulocytozy



Stosowanie leków we wskazaniach, które nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych a wzrost częstości występowania działań niepożądanych
Lek Wskazanie Ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych
Aspiryna
Polopiryna
do płukania gardła Ryzyko wystąpienia reakcji uczuleniowych po kontakcie ze śluzówkami
Atecortin - zawiesina do oczu i uszu do stosowania donosowego Polimiksyna B zawarta w leku jest jednym z najsilniejszych induktorów degranulacji komórki tucznej
Antybiotyki beta laktamowe
Makrolidy
aplikacja dopochwowa w postaci gałek Antybiotyki te nie wykazują działania miejscowego, ulegają absorbcji z pochwy nie zawsze osiągając stężenia terapeutyczne w surowicy, ryzyko oporności
Hydrokortyzon inhalacje układu oddechowego Hydrokortyzon ulega szybkiej absorpcji z błony śluzowej, znaczne ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych i skurczu głośni.
Antybiotyki aminoglikozydowe
(Biodacyna, Tobramycyna)
do stosowania donosowego Efekt działania aminoglikozydów jest zależny od stężenia. Brak badań klinicznych dotyczących skuteczności terapeutycznej przy stosowaniu donosowym.


Źródło:
Kampania "Lek bezpieczny" Materiały konferencyjne "Lek bezpieczny - prawda i mity" 07.03.2007, wybrany fragmenthttp://www.urpl.gov.pl/lek_bezpieczny/2007_03_lek_bezpieczny.asp

Kategoria: