Magnez – jeden z najważniejszych minerałów organizmu

Magnez – jeden z najważniejszych minerałów organizmu

Oglądając bloki reklamowe można zauważyć, że jesteśmy coraz częściej zasypywani reklamami promującymi stosowanie magnezu. Producenci prześcigają się wręcz we wprowadzaniu na rynek coraz to nowych preparatów zawierających ten minerał. Dlaczego magnez jest tak ważny? Jak dbać o prawidłowe stężenie magnezu w organizmie? Czym grozi niedobór magnezu? Czy magnez można przedawkować? Niniejszy artykuł stanowi próbę odpowiedzi na wszystkie te pytania.

Magnez jest czwartym, najczęściej występującym minerałem, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Razem z potasem uczestniczy w przemianach energetycznych komórki, w tym w przemianach glukozy. Wpływa również na prawidłowe stężenie potasu w organizmie.

Magnez wywiera wpływ na wszystkie układy organizmu. Posiada działanie przeciwstawne do efektu działania wapnia podczas skurczu mięśnia sercowego. Wywiera pozytywny wpływ na funkcjonowanie naczyń krwionośnych, działa przeciwzakrzepowo, uspokajająco na układ nerwowy, warunkuje prawidłową kurczliwość mięśni. Wspiera również reakcje obronne organizmu, pobudza układ immunologiczny, wzmagając np. wytwarzanie przeciwciał. Poprawia przyswajanie wapnia, który jest podstawowym elementem budulcowym kości, zmniejszając tym samym ryzyko osteoporozy. Aktywuje ponad 300 różnych enzymów!

Prawidłowe stężenie magnezu w surowicy/osoczu krwi wynosi 0,8-1,0mmol/l

Hipomagnezemia (niedobór magnezu) często przebiega w utajeniu. Towarzyszyć jej może niedobór potasu. Wczesnymi objawami niedoboru magnezu są: zmniejszenie apetytu, nudności, wymioty, zmęczenie i ogólne osłabienie. Cięższym niedoborom towarzyszą drżenia i skurcze mięśniowe, a także zaburzenia widzenia. Stan niedoboru magnezu może predestynować do powstania chorób nowotworowych, chorób układu krążenia, układu odpornościowego i układu kostnego. Niedobór magnezu jest także niebezpieczny u kobiet w ciąży, ponieważ może powodować komplikacje w jej przebiegu (np. przedwczesne porody, wady wrodzone płodu, rzucawkę). Niski poziom magnezu w organizmie zwiększa również toksyczność glikozydów nasercowych (digoksyny).

Powstawaniu hipomagnezemii sprzyjają: niedostatecznie kontrolowana cukrzyca, chroniczne zaburzenia metabolizmu (np. choroba Crohna), stosowanie niektórych leków – duże dawki wapnia, antybiotyków aminoglikozydowych, niektórych leków moczopędnych, cisplatyny, amfoterycyny B i kortykosteroidów, zapalenie trzustki, marskość wątroby, zaburzenia czynności nerek, niedobór witaminy B6 i E, nadmiar białka i sodu w diecie, picie dużych ilości kawy i herbaty.

O prawidłowy poziom magnezu w organizmie możemy zadbać dietą i suplementacją.

Produktami spożywczymi zawierającymi duże ilości magnezu są:

  • nasiona lnu,
  • otręby pszenne,
  • kakao,
  • migdały,
  • kasza gryczana,
  • nasiona soi,
  • czekolada gorzka,
  • orzechy arachidowe,
  • fasola,
  • groch,
  • zielone rośliny,
  • niektóre ryby: halibut

W aptekach dostępne są produkty będące lekami lub suplementami diety, zawierające magnez. Istotne jest, aby wybrać dobrze przyswajalną sól magnezu, najlepiej w postaci preparatu zarejestrowanego jako lek, ze względu na udowodnioną skuteczność. Takimi solami są na przykład cytrynian, mleczan lub glukonian (np. Magnefar, MagneB6, Maglek B6).

Po podaniu doustnym magnez wchłania się w około 30% w jelicie cienkim. Lepsze wchłanianie można osiągnąć suplementując witaminę B6.

Magnez stosowany jest profilaktycznie w stanach zmęczenia, w sytuacjach stresowych, zaburzeniach snu, bólach głowy (także migrenowych), astmie, arytmii, dyspepsji, zaparciach, ciąży, laktacji, okresie wzrostu dzieci.

Nierozpuszczalne związki magnezu (np. węglany, wodorotlenki) znajdują zastosowanie jako leki zobojętniające kwas solny w żołądku. Przykładami mogą być preparaty złożone dostępne w aptekach bez recepty; jak Rennie, Gastrofan, Proacid.

Nadmierne spożywanie magnezu może doprowadzić do powstania hipermagnezemii objawiającej się wzmożonym pragnieniem, nadciśnieniem tętniczym, osłabieniem siły mięśniowej, arytmią, spowolnionym oddechem, śpiączką, a nawet śmiercią.

Uwaga!

Preparaty magnezowe są przeciwwskazane w:

  • hipermagnezemii,
  • ciężkiej niewydolności nerek,
  • bloku przedsionkowo – komorowym,
  • niedociśnieniu tętniczym,
  • myasthenii gravis – chorobie Erba-Goldflama,
  • miastenii rzekomoporaźnej

Preparaty magnezowe mogą również zmniejszać wchłanianie:

  • antybiotyków tetracyklinowych,
  • preparatów żelaza,
  • fluorochinolonów,
  • doustnych leków przeciwzakrzepowych (pochodnych warfaryny).

mgr farm. Beata Sienkiewicz

Piśmiennictwo:

  1. Podlewski J.K., Chwalibogowska-Podlewska A.: Magnez. [w:] Leki współczesnej terapii. Wydanie XX. Red. A. Członkowski. Medical Tribune Polska, 2010, 530-531.
  2. Guerrera M.P., Volpe S.L., Mao J.J.: Therapeutic uses of magnesium. Am. Fam. Physician, 2009, 80(2), 157-162.
  3. Grajeta H., Prescha A.: Produkty spożywcze jako źródło składników mineralnych w żywieniu człowieka. [w:] Wybrane zagadnienia z analizy żywności i żywienia człowieka. Red. H. Grajeta. Wydawnictwo Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich, Wrocław, 2010, 77-81.
  4. Solnica B.: Badania biochemiczne, hematologiczne i koagulacyjne. [w:] Choroby wewnętrzne na podstawie interny Szczeklika. Red. P. Gajewski. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2013, 1335.
  5. Gröber U., Kisters K.: Magnesium das Mineral des Lebens. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft Stuttgart, Stuttgart, 2014.
Kategoria: