Przyjmowanie leków zgodnie z biorytmem organizmu

lipiec 2013

Przyjmowanie leków zgodnie z biorytmem organizmu - czyli dlaczego niektóre leki należy stosować o stałych porach dnia

Pacjenci często pytają farmaceutów o jakiej porze dnia powinni zażywać nie tylko przepisane przez lekarza preparaty, ale także te dostępne w aptekach bez recepty. Szczególnie w przypadku leków przyjmowanych raz dziennie, pora dnia może mieć duże znaczenie dla skuteczności leczenia. Dawkowanie leków dostosowane do biorytmów organizmu określa się jako chronofarmakoterapia.

W trakcie doby zmianie ulegają różne parametry działania organizmu: tj. siła i efektywność skurczów serca, ciśnienie tętnicze, temperatura ciała, wydzielanie hormonów i innych substancji wewnątrz organizmu, ruchy robaczkowe jelita grubego etc.. Z tego powodu niektóre leki, których działanie zależy od wyżej wymienionych parametrów, powinny być stosowane o konkretnej porze dnia tak, aby ich działanie było jak najbardziej skuteczne.

Poniżej przedstawiamy wskazówki dotyczące przyjmowania leków, o które najczęściej pytają pacjenci.

Lp. Grupa leków
(nazwa handlowa)
Pora przyjmowania
1. Leki wykazujące działanie uspokajające i nasenne Powinny być przyjmowane wieczorem, kiedy mają najsilniejsze działanie.
2. Preparaty naparstnicy
(Digoxin, Digoxinum Teva i inne)
Wykazują skuteczniejsze działanie zażywane wieczorem.
3.

Leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym:

  • leki moczopędne
    (Furosemidum Polpharma, Furosemidum Polfarmex, Hydrochlorotiazidum Polpharma i inne)
  • beta-blokery
    (Betaloc Zok, Beto ZK, Concor, Concor Cor, Propranolol WZF, Nebilet, Nedal, Visken, Carvetrend, Vivacor i inne)
  • inhibitory ACE i receptorów AT1 (Accupro, Acurenal, Lotensin, Prinivil, Prenessa, Prestarium, Valsacor, Diovan, Tensart, Lorista, Micardis i inne)
  • Powinny być zażywane rano, podczas śniadania.

  • Także powinny być zażywane rano, najlepiej zaraz po przebudzeniu.

  • Stosuje się rano zaraz po przebudzeniu.
4.

Leki przeciwastmatyczne

  • zawierające teofilinę
    (Euphyllin, Theophyllinum prolongatum, Theospirex retard, Theovent i inne)
    oraz
  • β2-sympatykomimetyki
    (Berotec, Salbutamol, Ventolin, Ventodisc, Zafiron, Oxodil, Oxis Turbohaler, Symbicort Turbohaler, Foradil, Atiumos, Serevent, Seretide, Pulmoterol i inne)
Stosowane powinny być wieczorem, ponieważ wtedy objawy towarzyszące astmie oskrzelowej mają tendencje do nasilania się.
5.

Leki stosowane w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy:

  • antagoniści receptora H2
    (Cimetidine, Ranigast, Ranimax, Apo-Ranitidine, Riflux, Famidyna, Ulfamid, Famogast i inne)
    oraz
  • preparaty zawierające omeprazol
    (Ortanol, Helicid, Gasec, Polprazol, Prazol, Losec i inne)

  • preparaty zawierające pantoprazol
    (Anesteloc, Panogastin, Controloc, IPP, Pantogen, Panzol, Ozzion, Xotepic, Nolpaza, Ranloc, Panrazol i inne)
  • Powinny być zażywane późnym popołudniem.

  • Powinny być zażywane rano godzinę przed śniadaniem.

Niezależnie od informacji zawartych w powyższej tabeli, należy pamiętać, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania leków, można zawsze zasięgnąć porady lekarza lub farmaceuty.

mgr farm. Beata Sienkiewicz

Piśmiennictwo:

  1. Wiela – Hojeńska A., Orzechowska – Juzwenko K.: Wpływ czynników środowiska oraz rytmu dobowego na działanie leków. [w:] Farmakologia kliniczna znaczenie w praktyce medycznej. Red. K. Orzechowska – Juzwenko. Górnicki wydawnictwo medyczne, Wrocław, 2006, 188-190.

  2. Mutschler E., Geisslinger G., Kroemer H.K., Ruth P., Schäfer – Korting M.: Choroba wrzodowa[w:] Farmakologia i toksykologia. red. E. Mutschler. Medpharm Polska, Wrocław, 2010, 672 - 680.

  3. Mutschler E., Geisslinger G., Kroemer H.K., Ruth P., Schäfer – Korting M.: Serce[w:] Farmakologia i toksykologia. red. E. Mutschler. Medpharm Polska, Wrocław, 2010, 596 - 633.

  4. Mutschler E., Geisslinger G., Kroemer H.K., Ruth P., Schäfer – Korting M.: Astma oskrzelowa.[w:] Farmakologia i toksykologia. red. E. Mutschler. Medpharm Polska, Wrocław, 2010, 639- 654.

  5. Galler C.: Choroby serca i układu krążenia. Red. P. Wojtylak, J. Pluta, P. Bohater. Medpharm Polska. Wrocław, 2011.

Kategoria: