Ryzyko nabytej hemofilii związane ze stosowaniem produktów leczniczych zawierających klopidogrel

Ryzyko nabytej hemofilii związane ze stosowaniem produktów leczniczych zawierających klopidogrel

Wielka Brytania. Agencja Leków - MHRA (Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency) oświadczyła, że raporty o nabytej hemofilii mają związek z klopidogrelem. Ta bardzo rzadka lecz poważna choroba może być niezauważona ze względu na ustalone ryzyko krwawień związanych ze stosowaniem klopidogrelu.

Klopidogrel jest tienopirydyną hamującą aktywację i agregację płytkową. Jest wskazany w prewencji:

  • zdarzeń zatorowych masami miażdżycowymi u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, udarem mózgu lub chorobą tętnic obwodowych,
  • zdarzeń zatorowych masami miażdżycowymi i zdarzeń zakrzepowych u pacjentów z migotaniem przedsionków i jednocześnie przynajmniej jednym innym, czynnikiem ryzyka, którzy nie mogą być leczeni antagonistami witaminy K.

Nabyta hemofilia jest chorobą bardzo rzadką, która dotyka od jednego do czterech mężczyzn lub kobiet na milion osób rocznie. Zazwyczaj występuje u osób starszych. Około połowa przypadków występuje samoistnie, a połowa związana jest z występującą chorobą (np. RZS, nowotwór). Czasami przypadki związane z wystąpieniem hemofilii mogą być spowodowane zastosowanym leczeniem. Zachorowalność i śmiertelność związane z nabytą hemofilią są wysokie. Choroba powoduje krwawienie do skóry i tkanek miękkich, ale w przeciwieństwie do klasycznej hemofilii (typu A), krwawienie do stawów jest rzadko spotykane.

Ogólna liczba 11 przypadków nabytej hemofilii A i jeden przypadek nabytej hemofilii B, które  wpłynęły do podmiotu odpowiedzialnego z całego świata ma związek ze stosowaniem klopidogrelu. Cztery z tych przypadków zostały opublikowane jako case reports. Liczba zgłoszonych przypadków powinna być rozpatrywana w szerszym kontekście biorąc pod uwagę powszechność stosowania klopidogrelu (ponad 153 mln pacjentów na całym świecie).

Przypadki, które wpłynęły, opisują pacjentów w wieku od 65 do 81 lat, bez anormalnej hemostazy w wywiadzie.  W sześciu przypadkach stwierdzono, że objawy nabytej hemofilii minęły po odstawieniu klopidogrelu i wdrożeniu odpowiedniego leczenia (zawierającego sterydy). Żaden z opisanych przypadków nie spowodował śmierci pacjenta, dwa zostały zaliczone do zagrażających życiu. Mimo, że zdarzenia te są bardzo rzadko występujące, ważne jest aby wiedzieć, że u pacjenta może rozwinąć się nabyta hemofilia jako choroba, a nie tylko krwawienie związane ze stosowaniem klopidogrelu.

Specjaliści opieki zdrowotnej powinni zastosować się do następujących zaleceń:

  • zwracać uwagę na ryzyko wystąpienia nabytej hemofilii związanej ze stosowaniem klopidogrelu,
  • wczesna diagnoza jest wymagana aby zminimalizować czas narażenia pacjenta na ryzyko krwawienia i uniknąć poważnego krwawienia,
  • w przypadku potwierdzenia izolowanego przedłużenia czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT) z obecnym krwawieniem lub bez krwawienia, należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia hemofilii nabytej,
  •  pacjenci z potwierdzoną nabytą hemofilią muszą być leczeni przez specjalistów, a klopidogrel powinien zostać odstawiony. Należy w tym czasie unikać zabiegów inwazyjnych.

W Polsce dostępne są m.in. następujące produkty z klopidogrelem: Plavix, Iscover, Clopidogrel Zentiva, Trombex oraz produkty zawierające połączenie klopidogrelu z kwasem acetylosalicylowym: DuoCover i DuoPlavin.

Refundowane leki z klopidogrelem we wskazaniach:

  • Miażdżyca objawowa naczyń wieńcowych leczona stentami metalowymi lub stentami antyrestenotycznymi uwalniającymi leki w celu zapobiegania zakrzepom,
  • Stan po zawale mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST,
  • Stan po zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST,

to: Clopidogrel KRKA, Clopidogrel Teva, Cloropid, Clopidogrel Apotex, Clopidogre GSK, Clopigamma, GREPID, Pegorel, Zyllt, AREPLEX, Carder, Clopidix, Plavocorin, Agregex, Trombex, Vixam.  

Źródło:
Drug Safety Update, December 2013, Volume 7, issue 5, A2, MHRA
www.mhra.gov.uk
Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych Do Obrotu Na Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
http://leki-informacje.pl/jamnik/img/galeriaplikow/11/wykaz_lekow2014.pdf
Wykaz leków objętych refundacją na dzień 1 marca 2014