Ceftazidime

Struktura cząsteczki: 
ceftazydym - struktura cząsteczki

Mechanizm działania
Ceftazydym hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii w wyniku związania się z białkami wiążącymi penicyliny (ang. penicillin binding proteins, PBP). Powoduje to przerwanie biosyntezy ściany komórkowej (peptydoglikanów), co z kolei prowadzi do lizy i obumarcia komórki bakteryjnej.

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne (PK/PD)
Wykazano, że w przypadku cefalosporyn najważniejszym współczynnikiem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym korelującym ze skutecznością tych leków w warunkach in vivo jest odsetek przedziału czasu między dawkami, w którym stężenie niezwiązanego produktu
leczniczego jest większe od minimalnego stężenia hamującego (MIC) ceftazydymu w stosunku do docelowego gatunku bakterii (tj. %T >MIC).

Mechanizm rozwoju oporności bakteryjnej
Oporność bakterii na ceftazydym może wynikać z jednego lub kilku następujących mechanizmów:

  • hydroliza przez beta-laktamazy; ceftazydym może być skutecznie hydrolizowany przez beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL), w tym przez rodzinę SHV tych ESBL, oraz przez enzymyAmpC, które mogą być indukowane lub ulegać stabilnej derepresji u niektórych gatunków Gram-ujemnych bakterii tlenowych;
  • zmniejszenie powinowactwa białek wiążących penicyliny do ceftazydymu;
  • nieprzepuszczalność błony zewnętrznej, co uniemożliwia dostęp ceftazydymu do białek wiążących penicyliny w bakteriach Gram-ujemnych;
  • bakteryjne pompy usuwające lek na zewnątrz komórki.

Stężenia graniczne
Graniczne minimalne stężenia hamujące (MIC) ustalone przez Europejski Komitet Badania Wrażliwości Drobnoustrojów (ang. European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing, EUCAST) są następujące:

Drobnoustrój Stężenie graniczne wrażliwości [mg/L]
S I R
Enterobacteriaceae ≤ 1 2-4 > 4
Pseudomonas aeruginosa ≤ 81 - > 8
Stężenia graniczne niezwiązane z gatunkami2 ≤ 4 8 > 8

S=wrażliwy, I=średnio wrażliwy, R=oporny;
1 Punkty graniczne odnoszą się do leczenia dużymi dawkami (2 g × 3).
2 Punkty graniczne niezwiązane z gatunkami zostały określone głównie na podstawie danych PK/PD i są niezależne od rozkładu MIC dla poszczególnych gatunków. Są one wyłącznie do zastosowania wobec gatunków nieuwzględnionych w tabeli lub w przypisach.

Wrażliwość mikrobiologiczna
Rozpowszechnienie oporności nabytej wybranego gatunku drobnoustroju może różnić się w zależności od lokalizacji geograficznej i czasu. Do oceny oporności konieczne są lokalne dane, zwłaszcza podczas leczenia ciężkich zakażeń. W razie potrzeby należy zasięgnąć porady eksperta, jeżeli częstość występowania oporności na danym obszarze jest tak duża, że przydatność ceftazydymu w leczeniu co najmniej niektórych zakażeń może budzić wątpliwości.

 

Gatunki zwykle wrażliwe
Gram-dodatnie bakterie tlenowe:
Streptococcus pyogenes
Streptococcus agalactiae
Gram-ujemne bakterie tlenowe:
Citrobacter koseri
Escherichia coli
Hemophilus influenzae
Moraxella catarrhalis
Neisseria meningitidis
Proteus mirabilis
Proteus spp.
(inne)
Providencia spp.
Gatunki, wśród których może wystąpić problem oporności nabytej
Gram-ujemne bakterie tlenowe:
Acinetobacter baumannii £+
Burkholderia cepacia
Citrobacter freundii
Enterobacter aerogenes
Enterobacter cloacae
Klebsiella pneumoniae
Klebsiella spp. (inne)
Pseudomonas aeruginosa
Serratia spp.
Morganella morganii
Gram-dodatnie bakterie tlenowe:
Staphylococcus aureus £
Streptococcus pneumoniae ££
Gram-dodatnie bakterie beztlenowe:
Clostridium perfringens
Peptococcus spp.
Peptostreptococcus spp.
Gram-ujemne bakterie beztlenowe:
Fusobacterium spp.
Organizmy o oporności wrodzonej
Gram-dodatnie bakterie tlenowe:
Enterokoki, w tym Enterococcus faecalis i Enterococcus faecium
Listeria spp.
Gram-dodatnie bakterie beztlenowe:
Clostridium difficile
Gram-ujemne bakterie beztlenowe:
Bacteroides spp. (wiele szczepów Bacteroides fragilis jest opornych)
Inne:
Chlamydia spp.
Mycoplasma spp.
Legionella spp.
£S. aureus metycylino-wrażliwy – uważa się, że ma małą wrażliwość wrodzoną na ceftazydym. Wszystkie metycylino-oporne szczepy S. aureus są oporne na ceftazydym.
££S. pneumoniae, który wykazuje pośrednią wrażliwość na penicyliny lub jest oporny na penicyliny, może wykazywać co najmniej zmniejszoną wrażliwość na ceftazydym.
+ Obserwowano dużą częstość oporności w jednym lub więcej obszarach (krajach, regionach) UE.
Synonimy: 
Ceftazidim; Ceftazidim pentahydrát; Ceftazidima; Ceftazidimas; Ceftazidimum; Ceftazidimum Pentahydricum; Ceftazydym; Keftatsidiimi; Seftazidim

Leki oznaczone nazwą międzynarodową: Ceftazidime

proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji
AstraZeneca AB
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji
Zakłady Farmaceutyczne Polpharma SA
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji
Hospira UK Ltd
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji
MIP Pharma GmbH
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań
Pfizer Europe MA EEIG
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań
proszek do sporządzania roztworu do infuzji
Actavis Group PTC ehf.
proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań
Fresenius Kabi Polska Sp z o.o.