Thiamine (vit B1)

Struktura cząsteczki: 
Witamina B1 - struktura cząsteczki

Tiamina bierze udział w metabolizmie węglowodanów w organizmie. Formą czynną witaminy B1 jest jej ester z kwasem fosforowym (difosfotiamina, pirofosforan tiaminy, kokarboksylaza). Pirofosforan taminy jest koenzymem wielu enzymów biorących udział w metabolizmie węglowodanów, odgrywa istotną rolę w oksydacyjnej dekarboksylacji kwasu pirogronowego oraz kwasu α-ketoglutarowego. Przy braku lub niedoborze witaminy B1 zawartość kwasu pirogronowego w tkankach zwiększa się, co może służyć jako wskaźnik niedoboru witaminy B1. Najbardziej wrażliwy na toksyczne działanie kwasu pirogronowego jest układ nerwowy. Witamina B1 wpływa korzystnie na układ nerwowy i mięśniowy oraz czynność serca, a także na metabolizm, zwłaszcza węglowodanów.
Objawy niedoboru witaminy B1 dotyczą przede wszystkim obwodowego układu nerwowego. Występują drętwienia i mrowienia oraz znieczulica i bóle mięśniowe, zwłaszcza w obrębie kończyn dolnych, a nawet porażenia wiotkie. Mogą występować objawy ze strony układu krążenia: rozwija się niewydolność serca, szczególnie prawokomorowa. Występują także objawy ze strony przewodu pokarmowego, jak nudności, brak łaknienia, zaparcia.

Hipowitaminoza, a nawet awitaminoza B1 może być też wywołana przez czynniki endogenne, a w szczególności przez upośledzenie wchłaniania w przewodzie pokarmowym wskutek na przykład chronicznych chorób żołądka i jelit. W określonych stanach – w okresie ciąży, laktacji, podczas długotrwałego wysiłku fizycznego czy też napięcia nerwowego (stresu) - zapotrzebowanie na witaminę B1 zwiększa się i dlatego przyjmowane dawki muszą być zwiększone.

Ludzie w podeszłym wieku i pacjenci nadużywający alkoholu mają zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B1. Dobowe zapotrzebowanie na witaminę B1 u dorosłego człowieka wynosi 2 mg. W przypadkach zwiększonej zawartości węglowodanów w pożywieniu, zapotrzebowanie na witaminę B1 zwiększa się. Najważniejszym źródłem witaminy B1 w pożywieniu są produkty zbożowe - ryż, kasze, mąka i wszelkiego rodzaju pieczywo. Tiamina występuje również w mięsie (podrobach), mleku, żółtku jaj, orzechach, drożdżach oraz niektórych warzywach. Witamina B1 jest dobrze rozpuszczalna w wodzie i wrażliwa na temperaturę.

Synonimy: 
Witamina B1; Tiamina; Thiaminum; Vitamin B1; Aneurine

Leki oznaczone nazwą międzynarodową: Thiamine (vit B1)