Beta-karoten

Treść pytania: 

Witam serdecznie, Bardzo proszę o pomoc. Jakieś pół roku temu wystąpiła u mnie pewnego rodzaju reakcja fotoalergiczna. Na tylnej stronie uda ( od pośladka aż po kolano) pojawiła się czerwona, opuchnięta i swędząca pręga. Opuchlizna jednak po dwóch dniach zniknęła, a ja zapomniałam o problemie ( myślałam że było to jakieś uczulenie na roślinę - był to wrzesień - czas spacerów po lasach , łąkach). Niestety po miesiącu ( pod koniec września) okazało się ,że na nodze pozostał ślad ( pewnego rodzaju odbarwienie), które pod wpływem słońca robi się czerwone i opuchnięte. Udałam się do dermatologa, który stwierdził , że prawdopodobnie jest to liszaj pasmowaty, na którą to chorobę nie ma leku. Ponieważ zbliżają się wakacje udałam się do innego lekarza - na początku podejrzewał boreliozę, ale zostało to wykluczone. Następnie potwierdzono diagnozę liszaj pasmowaty. Zalecono mi stosowanie beta karotenu przez pół roku - codziennie po 5 tabletek ( po 10 mg beta karotenu) - czy jest to bezpieczna dawka ( wszędzie zaleca się max 10 mg )? Mam jeszcze pytanie o leczenie liszaja- wyczytałam w internecie o skutecznej maści protopic - czy mogę ją stosować? Bardzo proszę o pomoc, zbliżają się wakacje, chciałabym opalać się nad morzem......Pozdrawiam, z gróry dziękuję za pomoc

Odpowiedź: 

1. Stosowanie Beta-karotenu

Beta -karoten jest prowitaminą, z której w organizmie człowieka może być syntetyzowana witamina A. Nadmiar nie wchłoniętego beta karotenu jest wydalany z kałem. Beta-karoten jest magazynowany m.in. w tkance tłuszczowej oraz w skórze. Przedawkowanie beta-karotenu nie prowadzi do hiperwitaminozy A, ponieważ szybkość tworzenia się witaminy A z beta-karotenu zależy od zapotrzebowania organizmu na tę witaminę. (1)

Dawki beta-karotenu są różne w zależności od wskazania np. w zapobieganiu niedoborom witaminy A stosuje się dawki od 6 do 15mg beta-karotenu u dorosłych, 3 – 6mg u dzieci (aczkolwiek w niedoborze wit. A – preferowana jest suplementacja witaminą A) Natomiast dawki stosowane w zmniejszaniu reakcji światłoczułych u osób chorych na protoporfirię erytropoetyną są rzędu 30 – 300mg u dorosłych, 30 -150mg u dzieci dziennie. (2)

Beta-karoten jest dobrze tolerowany. Karotenodermia jest zazwyczaj jedynym działaniem niepożądanym. Rozwija się ona po 2 - 6 tygodni terapii. Zazwyczaj obserwuję się żółte zabarwienie skóry dłoni i podeszwy stóp , w mniejszym udziale twarzy (rzadko obserwowano wybroczyny i bóle stawów).
Maksymalne stężenie karotenu we krwi i karotenodermia zazwyczaj rozwija się po około 4-6 tygodni od rozpoczęciu terapii beta-karotenem. Po około 2-4 tygodniach występuje początek działania chroniącego przed światłoczułością i zazwyczaj pokrywa się z pojawieniem karotenodermii. Natomiast obniżenie tolerancji na światło obserwuje się zazwyczaj po około 1-2 tygodni od zaprzestania terapii beta-karotenem.
Jednakże ochronny efekt beta-karotenu nie jest całkowity i z tego powodu po dostatecznej ekspozycji na słońce może nadal pojawiać się pieczenie i obrzęk. Każdy pacjent musi ustalić swój własny limit ekspozycji. (3)


2.Liszaj pasmowaty

Co do drugiej części pytania. Niestety nie dysponujemy własną literaturą z opisem liszaja pasmowatego, dlatego jedynymi źródłami, z których korzystaliśmy są strony internetowe, w związku z tym trudno jest nam oceniać wiarygodność treści.

Polecamy odwiedzenie strony internetowej przedstawiającej fotografie przypadków liszaja pasmowatego (lichen striatus) http://dermnetnz.org/dermatitis/lichen-striatus.html Z opisu na stronie wynika, iż nie ma efektywnej terapii tego schorzenia i najczęściej leczenie nie jest wymagane gdyż na ogół w przeciągu 6 miesięcy schorzenie samo ustępuje, mogąc pozostawić po sobie tymczasowy jasny lub ciemny ślad na skórze.
Emolienty lub powierzchniowo stosowane steroidy mogą pomóc w suchości lub swędzeniu skóry JEŚLI TAKIE OBJAWY WYSTĘPUJĄ.

Według innego źródła (http://emedicine.com/derm/topic238.html) liszaj pasmowaty cofa się samoistnie w przeciągu 3 - 12 miesięcy. Wyzdrowienie jest całkowite. Rzadko obserwuje się nawroty choroby.

Na powyższej stronie wymienia się także substancje czynne stosowane w terapii liszaja takie jak Triamcinolone (np. Polcortolon maść ), a także Tacrolimus ( Protopic) jako lek stosowany w leczeniu obecnego liszaja twarzy i kończyn. Jednakże radzilibyśmy przed zastosowaniem tej maści skonsultować się z lekarzem prowadzącym.


(1)Farmakodynamika pod red. W.Janiec, J.Krupińska 2002
(2)Martindale: The Complete Drug Reference
(3)AHFS Drug Information