Interakcje leków w ogólnej praktyce

Interakcje leków występują wtedy, gdy działanie jednego leku jest zmieniane przez działanie innego leku, jedzenie, napoje lub ekspozycję na środowiskowe czynniki chemiczne (1). Jednakże nie wszystkie interakcje leków są klinicznie istotne. W poniższym artykule zostaną przedstawione w sposób ogólny najważniejsze zagadnienia z zakresu interakcji leków oraz ogólna analiza w jaki sposób można zarządzać interakcjami w codziennej praktyce klinicznej.

Interakcje na etapie wchłaniania leków

W pierwszy artykule z cyklu interakcje leków przypomnieliśmy Państwu najważniejsze zagadnienia dotyczące problemu interakcji leków w praktyce klinicznej oraz postępowania z pacjentem, który ze względu na stosowaną farmakoterapię jest narażony na wystąpienie istotnych interakcji. W tym oraz kolejnych artykułach zajmiemy się przybliżeniem Państwu zagadnień związanych z interakcjami farmakokinetycznymi w rozbiciu na poszczególne etapy drogi leku w ustroju, czyli począwszy od interakcji na etapie wchłaniania leku , wiązania z białkami, metabolizmu oraz wydalania.

Interakcje na etapie metabolizmu leków cz. I

Większość leków ulega w organizmie chemicznej zmianie do związków, które są lepiej rozpuszczalne w wodzie i mogą być dzięki temu znacznie łatwiej wydalane z organizmu przez nerki.  Jeżeli tak by się nie działo, wiele leków mogłoby nieograniczenie długo przebywać w organizmie i nadal wywierałoby swoje działanie, gdyż związki rozpuszczalne w tłuszczach, po przesączeniu przez kłębki nerkowe, wchłaniają się zwrotnie w kanalikach nerkowych i nie mogą być wydalone. Te chemiczne zmiany określa się metabolizmem lub biotransformacją. Biotransformacji nie podlegają jedynie związki trudno rozpuszczalne w płynach ustrojowych i nie ulegające wchłanianiu z przewodu pokarmowego (węgiel leczniczy, parafina). Także łatwo rozpuszczalne elektrolity są wydalane w niezmienionej postaci. 

Interakcje leków z żywnością i alkoholem

3 września 1963 roku 40-letni mężczyzna, leczony z powodu poważnej depresji, zaczął przyjmować Parnate (tranyicypromine). Miesiąc później, podczas rodzinnej kolacji, odczuł lekki ból głowy. Jadł wtedy potrawkę wołową, ser i krakersy. Z serów typu cheddar zjadł walijski Caerphiliy i Danish blue. W nocy poczuł się znacznie gorzej. Był oszołomiony, dostał mdłości, a ból głowy stał się nie do zniesienia. Rano poczuł się na tyle dobrze, że zjadł na śniadanie 3 grube plastry sera. Niewiele później zaczął zachowywać się niespokojnie i chaotycznie. Rozpoczęło się krwawienie z nosa. Pacjent był pobudzony, agresywny, tracił orientację. Przewieziony do szpitala, nadal zachowywał się chaotycznie, temperatura ciała przekroczyła 40°C, ciśnienie było podwyższone, a puls przyspieszony. Zmarł wieczorem, o 1933. Sekcja zwłok wykazała obrzęk mózgu ze znacznym przekrwieniem biernym. Lekarze wywnioskowali, że przyczyną śmierci była interakcja pomiędzy lekami, które zażywał, a zjedzonym serem.Cuthill, J.M., w „Death Associated with Tranylcypromine and Cheese." Lancet 1964; i: 1076-1077.

Interakcja na etapie metabolizmu leków cz.II

Bardzo istotne w swoich następstwach klinicznych są niektóre odmienne indywidualne reakcje na leki uwarunkowane genetycznie. Osobnicze różnice przemian leków, ich wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania mogą mieć istotny wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Najczęściej modyfikowanym genetycznie etapem losów leków w organizmie, powodującym zaburzenia w ich eliminacji jest proces biotransformacji.

 

Interakcje leków ziołowych - przegląd

Podobnie do interakcji leków syntetycznych, interakcje lęków ziołowych z preparatami syntetycznymi mogą przebiegać w drodze interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych.

Interakcje leków - podsumowanie

W 2004 roku łamach Journal of the American Pharmacists Association został opublikowany artykuł, w którym przedstawiono rezultaty badania sponsorowanego przez CDC (Centers for Disease Control and Prevention) mającego na celu wyłonienie najbardziej klinicznie istotnych interakcji występujących w lecznictwie otwartym, wyniki przedstawiamy poniżej.

Interakcje leków ziołowych

Interakcje leków ziołowych

Interakcje leków w fazie farmakodynamicznej cz. II

W poniższym opracowaniu znajdą Państwo informacje z zakresu interakcji antagonistycznych, interakcji wynikających ze zmienionych mechanizmów transportu oraz interakcji związanych z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.

Interakcje leków w fazie farmakodynamicznej cz. I

Interakcje w fazie farmakodynamicznej polegają na wzajemnym modyfikowaniu czasu, siły i działania farmakologicznego przez równocześnie stosowane leki. Interakcje farmakodynamiczne nie wpływają na stężenie leku w osoczu i miejsce działania leku w przeciwieństwie do interakcji farmakokinetycznych, w których jeden lek modyfikując wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub eliminację drugiego leku zmienia w ten sposób jego stężenie w osoczu, a w konsekwencji stężenie leku w jego docelowym miejscu działania.

Interakcje leków u osób palących

Niepożądane interakcje leków są poważnym problemem medycznym. Zachodzą one nie tylko między jednocześnie przyjmowanymi lekami, zarówno pochodzenia syntetycznego, jaki naturalnego (np. ziołami), ale także między lekami - a suplementami oraz składnikami naszej diety lub używkami. Natomiast praktycznie nie poświęca się w nich uwagi bardzo istotnemu czynnikowi ryzyka dla chorych przyjmujących leki, jakim jest nałóg palenia tytoniu. O tym, że nie jest to problem błahy i dawno już zauważony na świecie świadczy fakt wzrostu liczby publikacji opisujących to niekorzystne zjawisko.

Interakcje na etapie wydalania leków cz.II

Leki i substancje endogenne przekraczają błony biologiczne nie tylko przez bierną dyfuzję, ale także za pośrednictwem swoistych białek określanych mianem transporterów. Znaczna ilość transporterów została już zidentyfikowana, ale wkład wielu z nich w poszczególne interakcje jest nadal niejasny. Większość transporterów błonowych należy albo do nadrodziny białek ABC (ATP-binding cassette)  albo MF (Major facilitator) (patrz tabela 1).  Białka należące do rodziny ABC przeprowadzają aktywny transport głównie dzięki energii pochodzącej z hydrolizy ATP, natomiast białka należące do nadrodziny transporterów MF pośredniczą zarówno w dyfuzji jak i w aktywnym transporcie, do którego dochodzi na zasadach wymiany lub kotransportu (równoczesnego transportu) jonów  z cząsteczką leku.

Interakcje na etapie wydalania leków cz.I

Pierwsza cześć artykułu na temat interakcji na etapie wydalania leków.

Interakcje na etapie dystrybucji leków

W drugim artykule z cyklu interakcje leków przedstawiliśmy Państwu najważniejsze informacje z zakresu interakcji leków na etapie wchłaniania. Niniejszy artykuł przybliży tematykę interakcji leków na etapie dystrybucji, a w szczególności wiązania leków z białkami krwi.